Hansı halda vergi ödəyicisinin cari vergi ödəməsi haqqında arayış göndərməsinə icazə verilmir?

Satışı yalnız kitabxanalarda davam edən “Vergi uçotu: A-dan Z-yə” (VII nəşr) kitabından seçmə

Təcrübədə rast gəlinən suallardan biri də vergi ödəyicisinin mənfəət (gəlir) vergisi üzrə “Cari vergi ödəmələrinin hesablanması haqqında Arayış” hesabatını təqdim edərkən, vergi orqanı tərəfindən məhdudiyyətlə rastlaşmasıdır. Bu cür vəziyyətin hansı halda baş verməsini misalla izah edək.

Misal. Vergi ödəyicisi qərar verir ki, 25 iyun 2022-ci il tarixindən Vergi Məcəlləsinin 16.3-cü maddəsinin tələblərinə uyğun olaraq fəaliyətini 2 illik dayandırsın. Vergi ödəyicisi 10 iyul 2022-ci il tarixdə 2022-ci ilin II rübü üzrə “Cari vergi ödəmələrinin hesablanması haqqında Arayış” təqdim etmək istədikdə məlumat xarakterli bildiriş çıxır ki, vergi ödəyicisinin həmin arayışı təqdim etmək hüququ yoxdur.

Vergi orqanı vergi ödəyicisinə məhdudiyyətin tətbiq olunması səbəbini bilməlidir. Vergi Məcəlləsinin 149.3-cü maddəsinə diqqət yetirək. 149.3-cü maddədə qeyd edilir ki, vergi ödəyicisi Azərbaycan Respublikasında fəaliyyətini dayandırdıqda, habelə vergi ödəyicisi olan fiziki şəxsin fəaliyyətinə xitam verildikdə 30 gün müddətində vergi orqanlarına bəyannamə verməlidir. Bu maddənin məqsədləri üçün hesabat dövrü vergi ilinin əvvəlindən vergi ödəyicisi fəaliyyətini dayandırdığı və ya fiziki şəxsin fəaliyyətinə xitam verildiyi günə qədər olan dövrü əhatə edir.

Maddədən göründüyü kimi, vergi ödəyicisi 25 iyun 2022-ci il tarixdə fəaliyyətini müvəqqəti dayandırdığı üçün artıq 30 gün ərzində mənfəət (gəlir) vergisi bəyannaməsini verməlidir. Vergi ödəyicisi 2022-ci ilin II rübü üzrə “Cari vergi ödəmələrinin hesablanması haqqında Arayış”ı yox, 1 yanvar – 25 iyun 2022-ci il üzrə Mənfəət (gəlir) vergisi bəyannaməsini təqdim etməlidir. Bu səbəbdən də vergi orqanı tərəfindən “Cari vergi ödəmələrinin hesablanması haqqında Arayış”ın təqdim edilməsinə məhdudiyyət qoyulur.